İTÜ Girişimcilik Zirvesi 2015 Konuşmam

İTÜ Girişimcilik Zirvesi 2015

Genellikle bir konuşma yapmadan önce kafamda kurgulamaya anlatacaklarımı toparlamaya çalışırım. İlk defa kafamdakileri yazıya döküp o şekilde bir konuşma yaptım. Ciddi anlamda fark olduğunu gözlemledim. Anlatacaklarımın büyük bir çoğunluğunu anlatma şansım oldu.

Markafoni Kurucusu Sina Afra ile birlikte katıldığımız İTÜ Girişimcilik Zirvesi 2015 konuşmam aşağıdaki gibidir. Konu “Dünyayı Kucaklayan Sektör: İnternet”

İnternet ve girişimcilik denilince ilk akla fırsatlar geliyor. Herkes olağanüstü fırsatların olduğu bir dünya olduğunu söylüyor. Gerçekten İnternet girişimciliği bir çok fırsatı içinde barındırıyor. Bu fırsatlar 10 yıl öncesinde farklı, şimdi farklı ve gelecekte de farklı olacak. Üniversite öğrencisi olarak girişimciliği düşünen arkadaşlar; siz mezun oluncaya kadar muhtemelen şu anki fırsatlar kaçmış olacak ama çok daha büyük fırsatlar sizi bekleyecek. Eğitim döneminizde kendinizi geliştirmek için çaba sarf etmeniz gerekiyor. Bunu ileride yapmayı düşündüğünüz iş ile alakalı şeylerin her aşamasını öğrenip, en az bir aşamasında uzmanlaşmaya çalışarak yapabilirsiniz.

Ben üniversitede okurken başka bir yerde çalışmak yerine kendi iş yerimi kurmayı tercih ettim. Bunda başka birinin emri altında çalışmama motivasyonu yatıyordu. Şimdi olsa, en azından okula başladığım yılları başka yerlerde çalışarak değerlendirirdim. Bir çok tecrübeye bu sayede sahip olabilirdim. Kendi işimi yaparken aynı tecrübeleri daha fazla maliyetle ve daha fazla zamanda elde ettim. Birilerinin yanında çalışmadan, birlikte çalıştırdığın kişinin hissiyatını anlamakta güç.

Sürekli değişen fırsatlardan bahsetmiştim. Ben, şu anda düşük bütçe ile başlayanlar için iki önemli fırsat olduğunu düşünüyorum. Bunlardan ilki içerik. İnternet sektörünü yakından takip edenler son yıllarda Türkiye’de eticaret sitelerinin popülerliğini ve aldıkları yatırımları görmüşlerdir. Hep verilen bir örnek var, bir zamanlar Amerika’da altın arama furyası başlamış. Bu furyada en çok kâr edenler kazma kürek satanlar olmuş. Şu anda mevcut eticaret firmaları veya kar eden firmaların reklam verebilecekleri ve ortak Projeler üretebilecekleri site sayısı çok az. İçerik üretmek için gereken bütçe ise diğer işlere nazaran oldukça düşük. İçerikten kastım sadece web siteleri değil aynı zamanda video  bloglar. Yurtdışında youtube üzerinden milyon dolar kazanan örnekleri görebiliyoruz. Tabiki hangi işi yaparsanız yapın kendinizi çok iyi geliştirmeniz gerekiyor. Cümle kurmasını, karşınızdaki ile iletişim kurmasını bilmeden işinizi ancak bir yere kadar büyütebilirsiniz.

İki büyük fırsat gördüğümü söylemiştim, diğeri de mobil. Yazılım geliştirme ve oyun geliştirme maliyetleri son yıllarda oldukça artmıştı. Akıllı cihazların hayatımıza girmesi ile birlikte bu alanda ciddi fırsatlar oluşmaya başladı. Yazdığınız oyun sevildiği zaman bir anda milyonlarca kişiye ulaşabilme şansı elde edebiliyorsunuz. Ekran ve cihaz kıstasları sebebiyle rekabette tek başınıza veya 2-3 kişilik ekibinizle yer alabiliyorsunuz.

Biz de bu ekosisteme katkı sağlamak ve Türkiye’de daha da büyütmek için indir.com olarak Sina Bey’in de jürileri arasında bulunduğu bir mobil uygulama yarışması düzenliyoruz. Bu yıl şansı kaçırsanız bile gelecek yıl için siz de düşünebilirsiniz. Birinciyi Silikon Vadisi’ne gönderiyoruz ve 20.000TL üzerinde tanıtım imkanı sağlıyoruz. www.indir.com/yarisma adresinden ayrıntılarına göz atabilirsiniz.

Benim anlatacaklarım bu kadar, sorularınız varsa severek yanıtlamaya isterim.

Etkinlik fotoğrafları >

Dipnot: Genellikle soru cevap havasında bir etkinlik olduğu için içeriği kısa tuttum, ayrıntılar sorularla birlikte o bölümlerde geldi.

Posted in Girişimcilik, Kişisel | Etiketler , , , , | bir yorum bırakın

Oyunun Vadettiği Fırsatlar

Espor

Not: Bu yazı StartUp Dergisi Kasım 2014 sayısında yayınlanmıştır.


İnternet kavramı hayatımıza girdiğinden beri sürekli olarak evrim geçiriyor. Akıllı cihazların artması ile birlikte artık İnternet her an yanımızda. Oyun sektöründe de mobil ile birlikte eskiye dönüş yaşadı. Onlarca insanın hazırladığı, üç boyutlu, grafik motorları olan, seslendirme sanatçıları ile çalışılan oyunların yanında bir kişinin dahi hazırlayabildiği oyunlar tekrar değer kazanmaya başladı. Oyun oynama çılgınlığının ilk başladığı zamanlardaki ufak oyunlar mobil ile birlikte tekrar hayatımıza girdi.
Mobil oyunlar sayesinde “özellikle yeni yetişen nesil” oyunlar üzerinde daha kolay para harcamaya alıştılar. Mobil ile hızlanan para harcama süreci bilgisayar ve konsol oyunlarına da sıçradı. Şu anda oyunlar için para harcayan ciddi bir kitle olduğu ortada.

Sektörde harcanan paranın artması ile birlikte iyi oyuncular da artık birer sporcu olmaya başladılar. Bununla birlikte espor ve esporcu kavramları doğmaya başladı. Ülkemizde de 15.000 kişinin katılımıyla bir spor salonunun tamamını doldurabilen kitlelerle organizasyonlar düzenlenmeye başlandı.

Espor kavramını yeni oluşan bir kavram, bu nedenle Türkiye’de bu konuda ciddi açıklar mevcut. Girişimcilerin ve oyuncuların bu alana yönelik işler yapmaları yerinde olacaktır. Biz de oyna.com olarak sitemizi tamamen bu yönde geliştirmeye başladık.
Türkiye’de Nilüfer Belediyesi’nin kurmuş olduğu bir espor kulübü olması aslında birilerinin o alanı keşfettiğini gösteriyor. Ayrıca Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü’nden esporcu lisansı alabiliyorsunuz bu sayede normal spor oyunlarında istenen belgelerle turnuvalarda kullanabileceğiniz esporcu lisansınız oluyor.
Dünya’da özellikle Youtube ve Twitch üzerinde yayın yapan başarılı oyuncuların olduğunu görebiliyoruz. Genç yaşlarına rağmen binlerce dolar kazanan bu gençler kendilerine özel kitleler oluşturmaktalar. Ülkemizde yapılan turnuvaların uluslararası ayaklarında, Türkiye’yi temsilen giden yarışmacıların da oldukça iyi sonuçlar aldığını görebiliyoruz.

Sadece çocukların ve erkeklerin oyun oynadığı algısı da değişmeye başlıyor. Araştırmalar gösteriyor ki, mobil uygulamalar üzerindeki oyunlarda yapılan satın almalarda yetişkin kadın oyuncular, erkeklerden %35 oranında daha fazla satın alma yapabilmekte.

Oyun sektörüne giriş yapmayı düşünen kişilerin, hem araştırmaları daha iyi okuyup analiz etmeleri hem de sektörden insanlarla görüşmeleri gerekiyor. Çünkü 18 yaşında bir genç, bir kamera, bir konsol ile yaptığı video kayıtları ile milyon dolarlar kazanabiliyor. Yani burada yaş, yatırım maliyeti gibi kriterler oldukça değişkenlik göstermekte. Ülkemizden başarılı esporcular çıkacağını düşünüyorum. Fakat aynı zamanda esporcuları destekleyen platformların ve girişimlerin artması gerektiğine de inanıyorum. Espor kavramı gelişirken, espor için hizmet veren, içerik sağlayan girişimler de birlikte büyüyecektir. Köşe başları dolmadan hızlı hareket etmek ve yer edinmek oldukça mantıklı olacaktır.

Posted in Girişimcilik | Etiketler , , , , | bir yorum bırakın

Simitçi, CRM ve Müşteri İlişkileri

Simitçi

Öncelikle bu yıl daha fazla yazı yazmaya karar verdim. Bu kararımda Fırat‘ın blogunda yazmış olduğu yazıların etkisi var. İlk olarak önceden yazmış olduğum bir yazıyı ilavelerle birlikte tekrar yazıyorum. Bu yazı nedense çok tutuldu, kaynağını bilmediğim bir yazıydı. Daha sonra “Levent Hacıyusufoğlu” ‘nun yazdığı bir yazı olduğunu öğrendim. İnternette bir çok yerde benim yazdığım haliyle, benim veya Levent Bey’in ismi ile yer alıyor. Yakın zamanda Uğur firması (Uğur Derin Dondurucu’dan aklınıza gelebilir) iletişime geçti bu yazıyı dergilerinde yayınlamak için. Ben de yazının bana ait olmadığını ve yazarını söyledim. Yazıyı yayınlamışlar ve altında benim içinde bir teşekkür iliştirmişler. Hem yazı için görüşüp izin istemeleri, hem de bu teşekkürün iletişim anlamında çok önemli olduğunu düşünüyorum. Yazıyı aşağıda bulabilirsiniz.

Son bir yıldır öğle yemeklerini dışarıda yemek durumunda kaldığımızdan iş yerinden iki ağabeyimle Tunalı civarlarında yemeğimizi yiyor ve öğleden sonrası için de Tunalı Pasajı karşısındaki köşeden simit alıyoruz. Yaklaşık on-on beş gündür tezgahın başka birisi tarafından işletildiğini fark etmiştim. Dün bu sefer simidi ben alacağım diyerek, tezgaha gittiğimde simitçi ortalıkta görünmüyordu. Ben de her tezgahın başında simitçi olmadığında, Türkler’in yaptığı refleks ile tezgahın camını açacak ve parayı koyarak iki tane simit alacaktım. Öyle de yaptım tezgahın sürgülü camını açtım 1 YTL’ yi rafa koydum ve tam simitleri alacaktım ki, orada üstüne el yazısıyla bir şeyler yazılmış, müsvedde kağıtları gördüm. Beni iyi tanıyanlar ne kadar meraklı olduğumu bilirler; “Yahu bu da nedir, ne yazmış bu adam acaba, bir bakayım” dedim:
8:10 – 2
8:15 – 1
8.21 – 1
8.22 – 2
Anlayacağınız bu listede öğleye kadar hangi dakikada kaç simit satıldığı yazıyordu. Sonra bu listenin altına 13:55 – 2 yazıp, ne yazdığıma dikkat etsin diye 2’nin üstüne bir de yıldız koydum ve simitleri aldım. Veritabanı tutmaya bayılırım. “Allahım adamdaki bilince bak, veritabanı tutuyor!” dedim. Ama emin değildim. Belki de belediye böyle bir şeyler istemiştir falan… dedim. Neyse uzatmayayım, bugün yine aynı simitçiye uğradım, bu sefer oradaydı. Nasılsın, iyi misin, hoşbeşinden sonra” 13:55 simitlerini toplama ekledin mi?” diye sorunca:
– “Abi sen miydin o?” diye gülümsemeye başladı.
– “Neden böyle bir liste tutuyorsun?” diye sordum, “Belediye mi istiyor?”
– “Yok abi, ben 15 gün önce aldım bu tezgahın işletmesini, henüz yabancısıyım müşterinin” dedi.

Bunları dakika dakika yazıyorum, hangi saatlerde müşteri yığılıyorsa, ona göre sıcak simit getireceğim, o gün sabahın simidi akşama kaldı, utandım müşteriden” dieyince ellerine sarılıp öpmek geldi içimden. Yaa işte böyle… İster CRM (Customer Related Management) deyin, ister PR (Public Relation), isterseniz de Market Research… Zekâ, işine saygı, kâr arttırma bilinci… Hepsinin sonucunda yaratılan gerçek katma değer ve farklılaşarak rakiplerinden ayrılma… Bunları öğretmek için yıllarca insanları yüksek ücretli okullarda okutuyorlar. Sonuç “veritabancı simitçinin” yanından bile geçemeyecek olanlar bakın her yerde yüksek maaşlar alıp, endam gösteriyorlar.
Levent Hacıyusufoğlu

Bahsettiğim dergiyi basılı olarakta göndermişler, aşağıda onun bir kopyasını da görebilirsiniz :)

ugur-simitci

Posted in Girişimcilik, Kişisel | Etiketler , | 4 Responses

Girişimcilerin İzlemesi Gereken Filmler

Girişimcilerin İzlemesi Gereken Filmler

Son yazım Girişimcilerin Okuması Gereken Kitaplar‘dı, şimdi de izlenmesi gereken filmleri yazıyorum. Aslında bu yazıları yazmamdaki amaç birileri sorduğunda veya hangi filmi izleyeyim sorusu aklıma geldiğinde derli toplu bir şekilde bulabilmek. Bence girişimciliği en iyi anlatan film “Esaretin Bedeli”. Film zaten neredeyse tüm film sitelerinde birinci sırada. Baş kahramanımızın bir girişimci olduğunu düşünerek izlediğimizde daha farklı gözle inceleyebiliriz. Bir girişimci de bulunması gereken özelliklerin büyük bir çoğunluğunu filmde görebiliyoruz. Sabır, azim, istikrar, küçük adımlar, ekip çalışması vs. vs.

Bir kısmı izlediğim, bir kısmı ise izlemeyi düşündüğüm filmleri sıralıyorum, sizin de önerileriniz olursa ekleyebilirim.

  1. Esaretin Bedeli – The Shawshank Redemption
  2. Sosyal Ağ – The Social Network
  3. Umudunu Kaybetme – The Pursuit of Happiness
  4. Özgürlük Yolu – Into the Wild (Başarısız girişimciliğe örnek gösterilmiş)
  5. Kazanma Sanatı – Moneyball
  6. Azınlık Raporu – Minority Report
  7. Her
  8. Genç Çıraklar – The Internship
  9. Pirates of Silicon Valley
  10. Startup.com
  11. Tucker: A man and His Dream
  12. Borsa – Wall Street
  13. Glengarry Glen Ross
  14. Bir Şirket Komedisi – The Hudsucker Proxy
  15. Tesadüfi İmparatorlukların Yükselişi – The Triumph of the Nerds: The Rise of Accidental Empires
  16. İnekler 2.0.1: İnternetin Kısa Tarihçesi – Nerds 2.0.1: A Brief History of the Internet
  17. Ofis Çılgınlığı – Office Space
  18. İşletim Sitemi Devrimi – Revolution OS
  19. Amaç – Purpose
  20. Göklerin Hakimi – The Aviator
  21. Sigara İçtiğiniz İçin Teşekkürler – Thank You for Smoking
  22. Zeka Pırıltısı – Flash of Genius
  23. Arabulucu – Middle Men
  24. Something Ventured
  25. Para Avcısı – The Wolf of Wall Street
  26. jOBS
  27. Syrup
  28. E-hayaller – E-Dreams
  29. Hacking’in Gizli Tarihi: Bir Discovery Channel Belgeseli – Secret History of Hacking: Full Discovery Channel Documentary
  30. Kod – The Code
  31. Örnek Aile – The Joneses
  32. Ctrl-alt-compete
  33. August

Bonus: Silicon Valley dizisini izlemenizi de öneririm.

Teşekkür: Konuyla alakalı en ayrıntılı yazıyı Ümit Öncel hazırlamış, özel bir teşekkürü hak ediyor :)

Dipnot: İzlediklerimi zamanla koyu olarak işaretleyeceğim.

Kaynakça :

Posted in Girişimcilik | Etiketler , , , , , | 2 Responses

Girişimcilerin Okuması Gereken Kitaplar

Girişimcilerin Okuması Gereken Kitaplar

Sosyal medya’dan ve birebir bu soruyu sordum. Aldığım cevapları ve yaptığım araştırmalardan çıkan sonuçları bir yazıda toplamanın faydalı olacağını düşündüm. Listenin oluşmasında katkı sağlayan herkese teşekkürler.

  1. 10 İnovasyon Şifresi “The Ten Faces of Innovation”
    Tom Kelley
  2. 20 Yaşında Patron Olmak
    Erdem Genç
  3. Bedava “Free”
    Chris Anderson
  4. Beyaz Yakalı Girişimci
    Fatmanur Erdoğan
  5. Beyaz Yalaka
    Sarp Mogan
  6. Build a Business From Your Kitchen Table (Hardback)
    Holly Tucker Sophie Cornish (İngilizce)
  7. Buyology
    Martin Lindstrom
  8. Büyük Yatırımcılar
    Glen Arnold
  9. Büyüleme
    Guy Kawasaki
  10. Çözüm Bulma Sanatı
    Hamish McRae
  11. Dijital Girişimcilik Rehberi
    Serkan Ünsal (Ücretsiz Ekitap)
  12. Dijitoloji
    Emre Açıkel – Mehmet Çelikol
  13. Do More Faster: TechStars Lessons to Accelerate Your Startup
    Brad Feld – David Cohen (İngilizce)
  14. Düşün ve Zengin Ol
    Napoleon Hill
  15. ErteleME!
    Steve Chandler
  16. Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı “7 Habits of Highly Effective People”
    Stephen R. Covey
  17. Etkili Zaman Yönetimi
    John Adair
  18. Fikir Fabrikası (Bell Laboratuvarları ve Amerikan Yenilikçiliği’nin Altın Çağı) “The Idea Factory – Bell Labs and the Great Age of American Innovation”
    John Gertner
  19. Genç Bir İşadamına
    Emre Yılmaz
  20. Girişimciliğin Altın Kuralları
    Ertuğrul Belen – Taylan Demirkaya
  21. Girişimcilik
    Ed.Doç.Dr.Himmet Karadal
  22. Girişimcilik
    Doç. Dr. Mehmet Marangoz
  23. Girişimcinin El Kitabı
    Guy Kawasaki
  24. Günümüzde Pazarlamanın Temelleri
    Philip Kotler
  25. Hayalleri Olan İnsan Durdurulamaz
    Ali Dinler
  26. Kendi İşini Kurmak İsteyen Girişimcinin El Kitabı “The Art Of The Start”
    Guy Kawasaki
  27. Kendinizi Yönetmek “On Managing Yourself”
    Cemal Engin
  28. Kılıçsız Samuray “The Swordless Samurai”
    Kitami Masao
  29. Mazeret Yok
    Jay Rifenbary
  30. Mutluluk Dağıtmak “Delivering Happiness”
    Tony Hsieh (Zappos.com kurucusu)
  31. Living A Laptop Lifestyle
    Greg Scott – Fiona Scott (İngilizce)
  32. Mor İnek
    Seth Godin
  33. Satışın Küçük Kırmızı Kitabı “The Little Red Bood Of Selling”
    Jeffrey Gitomer
  34. Sil Baştan “ReWork”
    David H. Hansson – Josan Fried (Basecamp Kurucuları)
  35. Silikon Vadisi ve Girişimcilik
    Serkan Ünsal (Ücretsiz Ekitap)
  36. Tongue Fu – Sözlü Dövüş Sanatı “Tongue Fu!”
    Sam Horn
  37. Trump 101 – Başarıya Giden Yol “Trump 101 The Way To Success”
    Donald J. Trump
  38. Üzeyir Garih Kitapları
    İş Hayatımdan Kesitler ve Gençlere Tavsiyeler
    Pazarlama – Tanıtım – Halkla İlişkiler
    İş Hayatında Motivasyon
    Yönetim Teknikleri
    Yönetim İlkeleri
  39. Yalın Yeni Girişim
    Eric Ries
  40. Yeni Başlayanlar İçin E-Ticaret
    Ümit Büyükyıldırım (Ücretsiz Ekitap)
  41. Zengin Baba Yoksul Baba
    Robert T. Kiyosaki – Sharon L. Lechter
  42. Zirvede Bildiğim Herşeyi Dipte Öğrendim
    Dexter Yager – Ron Ball
  43. 80/20 İlkesi
    Richard Koch
  44. Başarılı Olmak Bir Tercihtir
    Rick Pitino
  45. İknanın Psikolojisi
    Robert Cialdini
  46. Büyük Değişimler Çağında Yönetim
    Peter Drucker
  47. Akıldışı Ama Öngörülebilir
    Dan Ariely
  48. İş Modeli Üretimi
    Yves Pigneur, Alexander Osterwalder
  49. Neden Satın Alırız?
    Paco Underhill
  50. Yeni Dijital Çağ
    Eric Schmidt, Jared Cohen
  51. Blink (Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü)
    Malcolm Gladwell
  52. Outliers (Bazı İnsanlar Neden Daha Başarılı Olur?)
    Malcolm Gladwell

Liste oldukça uzun oldu fakat siz de okumuş olduğunuz kitapları önerirseniz sevinirim.

 

 

 

 

 

Posted in Girişimcilik, Kitap | 4 Responses

Ortaklığa başlarken sorulması gereken sorular

ortaklik

Daha öncesinde ortaklık ile ilgili çeşitli yazılar yazdım (Girişimciler İçin Ortaklık TavsiyeleriÖz eleştiri: Yaptığım genel hatalar). Bu nedenle özellikle bu konuda çok soru geldi. Vakit darlığından veya diğer işlerin yoğunluğundan genelde kısa cevaplar vermek durumunda kaldım. Son olarak yakınlarımdan birisi yeni bir ortaklık yapmaya karar verince, ona bazı sorular hazırladım ve birlikte kısa cevaplar oluşturmaya çalıştık. Bu cevaplar ışığında ortağı ile bir “Ortaklık Anlaşması” imzaladılar. Hazırlamış olduğum soruları cevaplarken zorlandıkları noktalar oldu veya daha önce hiç üzerinde düşünmedikleri konular ortaya çıktı.

Bu tarz soru cevaplar hazırlayarak bir ortaklığa başlamanın faydalı olacağını düşünüyorum. Bu nedenle bu soruları paylaşmaya karar verdim. Mutlaka daha fazla soru ve cevap olacaktır. Bunları yorum olarak paylaşırsanız eklemeye çalışacağım.

  1. Ne tür bir şirket kurulacak?
    Şahıs şirketi, limited şirketi, anonim şirketi, kolektif şirket, komandit şirket gibi seçenekler olacak önünüzde. Genel olarak limited şirketi veya anonim şirketi arasında kalacaksınız. Burada çeşitli avantajlar ve dezavantajlar mevcut bunları iyi değerlendirip girmeniz gerekiyor. Limited şirket olarak başlayıp, anonim şirkete dönüşebileceğini unutmayın.
  2. Hisse oranları ne olacak?
    Bu oranlar genellikle konuşma gereği bile duyulmadan karar verilir. Kaç ortak varsa o sayıya bölünür. Peki acaba tüm ortaklar aynı seviyede mi katkı sağlayacak? Ortaya koyacakları değer aynı mı olacak? Mevcutta iş ile ilgili portföyü olan kişinin hissesi aynı mı olacak? Bu tarz sorular sorarak, bunu en başta düzgün bir şekilde belirlemek faydalı olacaktır.
  3. Ortaklar şirketten nasıl para alacaklar?
    Öncelik olarak para kazanmaya odaklanıldığı için bu konu pek konuşulmaz. Para olunca paylaşmak kolaydır diye düşünülür. Gerçekte ise durumda öyle olmayabilir. Genellikle belli bir maaşın belirlenmesi bu noktada faydalı olacaktır. Biz bu arkadaşlar için bir maaş oranı belirledik ve her 6 ayda bir şirketin durumuna göre maaşta revize yapmayı uygun gördük. Fakat en yüksek alabilecekleri bir maaşı başta ayarladık. O rakamın üzerinde şirketten yıl sonuna kadar para alamayacakları bir şekilde anlaştılar.
  4. Ortaklar harcamalarda nasıl hareket edecekler?
    Ortaklar genellikle birlikte harcama yapmayı ve karar vermeyi tercih ederler. Burada temel sorun işlerin yavaşlamasıdır. 5.000TL’lik bir harcama için diğer ortağın bilgisinin alınması işleri belirli bir süre sonra içinden çıkılmaz şekle sokabilir. Bunun için X TL’nin altındaki harcamalarda ortağa sormadan hareket edilir, ay sonunda bu rakamların toplamı Y TL’i geçemez şeklinde bir madde eklemek güzel olacaktır.
  5. Kararlar nasıl alınacak?
    Kararların oy birliği ile alınması güzeldir. Özellikle 2 kişilik ortaklıklarda bu böyle olabilir. Ama uzmanlıkları farklı olan iki ortakta veya görev tanımları farklı olan kişilerde durum böyle olmamalıdır. Uzmanlığı ve görev alanında olan konularda o ortağın söz hakkı diğerinden fazla olmalıdır. Bunların çerçevesinin en baştan belirlenmesi faydalı olacaktır.
  6. Ne sıklıkla toplantı yapılacak?
    Ortaklar aynı ortamda bulunmayabilir veya işlerin yoğunluğundan dolayı toplantı yapacak fırsatı bulamayabilirler. Bunun için toplantılar için belirli periyotlar belirlemek güzel olacak. Örneğin haftada 1 toplantı yapmak faydalı olacaktır. Bu toplantıların uzun veya yüz yüze olması şart değil. Telefonla ve Internet üzerinden de yapılabilir.
  7. Ürün satışı varsa, ne tür indirimler olacak?
    Şayet ürün satışı varsa, yakınlara nasıl bir indirim yapılacağı oldukça mühim bir konudur. Kendinize bile bir şey aldığınız zaman bunu şirketten nasıl almanız gerektiğini başta net bir şekilde belirlemeniz gerekir. Örneğin yakın akrabalara %50 indirim, eşe dosta %30 en fazla indirim gibi rakamlar belirlenebilir.
  8. Yedek akçe ne kadar bulunmalı?
    Nakit akışı şirketler için oldukça önemli bir konu, bu nedenle kasada belirli miktarda bir paranın sürekli bulunması şirketin sürekliliğini kolaylaştıracaktır. Bu para acil işler için kullanılmak üzere kasada tutulur. Bunun için rakamın baştan belirlenmesi ve belirli aralıklarla bu rakamın artırılması iyi olacaktır.
  9. Ortakların yapmış olduğu harcamalar nasıl geri ödenecek?
    Her zaman şirketin parası yanınızda bulunmuyor veya şirket kartı kullanmıyor olabilirsiniz. Bu nedenle bunun sistematiğinin başlangıçta belirlenmesi iyi olacaktır. Genellikle ay sonunda bu para alınır, peki ay sonu kasada o kadar para olmazsa ne yapacaksınız gibi ayrıntıları yine konuşmak faydalı olur.
  10. Ürün veya hizmet satışı varsa fiyatlar nasıl belirlenecek?
    Satacağımız ürün veya hizmet için fiyat belirleme politikanızı baştan belirlemek gerekir. Daha sonrasında bu tarz konularda fikir ayrılığının önüne geçmiş olursunuz.
  11. Şirket kurulurken ne kadar sermaye koyacaksınız?
    Kuruluş aşamasında bir sermaye koymanız gerekiyorsa, bu ne şekilde kasaya konulacak ve ne kadar olacak? Bu koyduğunuz parayı geri alacak mısınız? Alırsanız, hangi şartlarda alacaksınız? Ortaklardan birinin daha fazla para koyması durumunda bunu hisseye yansıtacak mısınız? Gibi çeşitli soruları yanıtlayarak devam etmek gerekiyor.
  12. Şirketleşme ne zaman olmalı?
    Bir çok kişi üniversite öğrencisiyken iş kurmak istiyor, fakat şirketleşince bir çok masraf (İş Kurarken Maliyetleri Hesaplamak) ortaya çıkıyor. Bu nedenle örneğin bir yazılım hazırlıyorsanız, bu belirli bir olgunluğa eriştikten sonra şirketleşmeniz daha faydalı olacaktır.
  13. Ortaklardan biri aktif çalışmıyorsa, aktif çalışanın bir avantajı olacak mı?
    Bazı durumlarda ortaklardan birinin aktif çalışmaması gibi bir durum söz konusu olabilir. Bu konunun sorun teşkil etmemesi için bunu nasıl çözeceğiniz baştan konuşmanız gerekir.
  14. Yeni ortak hangi durumlarda alınır?
    Bazı durumlarda yeni ortak almanız gerekebilir veya yeni bir ortak sizin aranıza katılmak isteyebilir. Bu durumda kaldığınız zaman karar vermeniz çok zor olacaktır. Buna başta belirli sınırlar çizmeniz oldukça iyi olacaktır.
  15. Tatiller nasıl belirlenecek?
    Ufak bir konu gibi gözükse bile sınırlarının baştan belirlenmesi oldukça iyi olacaktır. Bir ortak tatile gideceği zaman ne kadar süre önceden haber vermeli ve en uzun tatil ne kadar olmalı gibi soruların yanıtlarını belirlemek önemli.
  16. Gelir paylaşımı nasıl yapılacak?
    Yıl sonunda net kâr nasıl paylaşılacak, elde edilen gelirlerin ne kadarını ortaklar paylaşacak, ne kadarı şirketin büyümesi için harcanacak gibi soruları yanıtlamak gerekiyor. İlk yıllarda bu rakamın büyük bir çoğunluğunun şirket büyümesine harcanması faydalı olacaktır. Tabi yıl sonunda bir miktar para alıyor olmak sizi daha çok motive edecektir.
  17. Ortaklıktan ayrılmanız gerekirse nasıl bir yol izleyeceksiniz?

    En zor soruyu sona sakladık. Bu soruyu henüz ortaklık kurmadığınız bir kişiyle konuşmanız, hatta tartışmanız gerekiyor. Çünkü en büyük sorunlar bu noktada yaşanıyor. Burada net bir şeyler belirleyemiyorsanız, başlangıçta ayrılmak her iki taraf içinde sağlıklı olacaktırBu noktada benim yakınlarımın bulduğu formül, ufak çapta girişimler için uygun olabilir. Şu şekilde;
    Şirket değeri ortak bir şekilde belirlenir. İstenilmesi durumunda değerleme için dışarıdan destek alınabilir. Bu değer üzerinden ortaklar anlaşıncaya kadar değer düşürülür. Şayet iki tarafta karşı tarafın hissesini belirlenen fiyattan alamıyorsa/almıyorsa hisse satışa çıkarılır. Her iki tarafında onayladığı bir ortak bulunduğu zaman hisse devredilir. Bulunamadığı takdirde her ay satış rakamı %10 düşürülerek tekrar satışa çıkarılır.

Her ortaklığın hem avantajları, hem de dezavantajları vardır. Ortaklığa başlamadan önce bunları iyi değerlendirip öyle başlamalısınız. Ortaklığa başlamak kolay, bırakmak ise oldukça zorlu bir süreçtir. Bu soruları örnek olması amacı ile yazıyorum, sizin aklınıza çok daha farklı sorular takılabilir. Bu nedenle her ortağın ayrı bir avukattan danışmanlık alarak işe başlaması daha sağlıklı sonuçlar doğuracaktır.

Doğacak anlaşmazlıklarınız da sorumluluk kabul etmiyorum. :)

 

 

Posted in Girişimcilik | Etiketler , , | 7 Responses

Tüm Başarılı Girişimcilerin Tek Ortak Noktası

Örnek alınan bir çok başarılı insan var, hepsinin farklı özellikleri var, neredeyse hiç ortak özelliği olmayan başarılı insanlar dahi var. Fakat bir istisna ile!

Başarılı olan herkes tek bir ortak noktası: başlamak.

Başlamak

Söylemesi en kolay, yapması en zor şeylerden bir tanesi belki de bizim için. Bir projenin hayallerini kuruyoruz, dünyanın en iyi projelerinden birinin. Daha önce hiç yapılmamış, rakibi olmayan, kolayca yapılabilecek, kolayca yatırım alabilecek. Fakat o kadar çok hayal kuruyoruz ve projeyi kafamızda büyütüyoruz ki, proje bizim yapabileceğimiz bir proje olmaktan çıkıyor.

Hayal kurmak her zaman için faydalıdır. Tabi daha sonra gerçeklere dönebiliyorsanız. Bir hayal kurdunuz, bunun nasıl gerçekleştireceğinizi düşünürken, düşünmeniz gereken önemli bir noktada;

“Nereden başlamalıyım?”

Sorular ne kadar basit olursa olsun, cevaplarını bulmak her zaman için çok kolay olmayabiliyor. Projenizin daha önce yapılmış olması sorun değil, tam tersine bu sizin için avantaj bile olabilir. Onu inceleyerek hatalarını görebilirsiniz, doğru yaptıklarını inceleyebilirsiniz. Google yola çıktığında, Altavista ve Yahoo gibi iki dev vardı karşılarında. Şu anda Altavista’nın ismini bile hatırlamayanlar ve duymayanlar olabilir. Google %67 ile şu anda açık ara pazar lideriyken, Yahoo %11 pazar payına sahip. Bazı ülkelerde Google’ın pazar payı %90’ın üzerinde. Burada esas düşünmemiz gereken nokta, “Ben ne gibi farklılıklar katabilirim”.

Projenizi insanlara anlattığınız zaman harika buldular. Peki kim bu insanlar? Herkesin fikrini alın, daha sonra araştırın ve kendi fikriniz ile yola koyulun. Victor Hugo’nun şu sözünü bir kenara yazmak lazım. “Zamanı gelen bir fikrin gücüne hiçbir ordu karşı koyamaz.”

Proje için kafanızdaki her şeyi oluşturdunuz, fakat o da ne? Bir kaç eksiğiniz var. Projenizi gerçekleştirmek için ekibiniz yok, yola çıkabilmek için paranız yok. Peki fikrinizden başka ne var? Güzel ve yaratıcı fikirleri herkes bulamayabilir. Ama 7 milyar insanın yaşadığı bir yerde emin olun sizin fikriniz de ya o anda yapılıyordur, ya yakın zamanda yapılacaktır, ya da yapılmıştır siz duymamışsınızdır.

Yapmak istediğiniz projeyle ilgili daha önce bir işte çalıştınız mı? Bu soru oldukça önemli, öğrenciyken o işe benzer bir iş yapan firmada staj yapmış olmak bile size çok şey katacaktır. Doğru kararlar tecrübeden gelir ama tecrübe kötü kararlardan oluşur. (The Mechanic)

Biz indir.com‘u yapmaya başladığımızda piyasada çok büyük 2 tane rakibimiz vardı, pazarı ciddi anlamda domine etmişlerdi. İkisininde çizgileri farklıydı, artıları eksileri vardı. Bizimde avantajlı olduğumuz noktalar bulunuyordu. Alanadının çok güzel olması, benim daha önce program indirme sitesi yapmış olmam ve başka alanlarda kazanmış olduğum tecrübeler. Bir ekibimizin olmaması ise en büyük dezavantajımızdı. Başlarken tereddüt etmedik, şu anda da başarılı bir şekilde yolumuza devam ediyoruz.

Uzun lafın kısası: tüm her şeyi bir kenara koy. Hayalini kurduğun projeyi gerçekleştirmek için nereden başlayacaksın? Nereden başlayacağını buldun mu? O zaman;

B A Ş L A !

Bonus:
1- Değerli arkadaşım Yusuf Esenkal’ın benzer bir yazısını okumak için tıklayın >

2- Yazının devamı niteliğinde başka yazılarda gelecek. Yapacağınız yorumlarla gelecek yazıları şekillendirebilir veya yön verebilirsiniz.

 

Posted in Girişimcilik | Etiketler , , , , , , | 6 Responses

Garaj Hikayeleri

İnternet ve girişimcilik ile ilgili neredeyse tüm haberlerde “Garaj Hikayeleri” dinliyoruz. Aslında bu hikayelerin arkasında başka bir çok hikaye mevcut. Bizim gözümüze en çok sokulan örnek ise 2 arkadaş evlerinin garajlarında bir iş başlatırlar ve sonra çok büyürler. Arada yaşananlar hakkında veya onların kim olduğu konusunda çok fazla bilgi yazılmaz. Mühim olan şu anda multi-milyoner olmaları ve garajda başlamış olmalarıdır.

Ben bazı başarılı girişimciler ve girişimler hakkında kısa kısa bilgiler yazmaya karar verdim. Belki bildiğiniz belki de ilk kez duyduğunuz noktalar.

Facebook (Mark Zuckerberg)

facebook mark zuckerbergBaşarılı bir öğrenci olan Mark Zuckerberg lisede  çeşitli bilim dallarında birçok ödül aldı. Matematik, Astronomi ve Fizik alanlarında. Daha sonra Harvard Üniversitesi’ne gitti. Burada okulun sistemlerine sızarak, tüm öğrencilerin fotoğraflarını alıp bir oylama sitesi yaptı. Bu oylama sitesi sayesinde herkes okulun en güzel kızını ve en yakışıklı erkeğini seçebiliyordu. Bu sebeple okul yönetimi ile sıkıntılar yaşadı, fakat birilerinin dikkatini çekmeyi başardı. Cameron Winklevoss ve Tyler Winklevoss kendisine bir arkadaşlık sitesi yapmak için anlaşırlar fakat daha sonra bu anlaşma bozulur. Facebook açıldıktan sonrada bu kardeşler dava açarlar ve anlaşma sonucu yüklü miktarda para alırlar.

Facebook önce Harvard Üniversitesi için kuruldu, daha sonra Ivy ligi okullarını (Brown, Columbia, Cornell, Dartmouth, Princeton, Pennsylvania, Yale) ile başlayarak ABD’deki tüm okulları kapsadı. Sonrasında liseleri ve şirketleri de içeriye almaya başladılar. Daha sonra dünyadaki üniversiteleri, sonrasında da herkesi içeriye almaya başladılar. Okullardan kayıt alırken sadece .edu ac.uk gibi uzantıları kabul ediyorlardı.

Facebook’un gidişatını değiştiren en önemli noktalardan bir tanesi Mark Zuckerberg’in Sean Parker ile tanışması olur. Parker’ın Napster, Plaxo, Spotify, Votizen, Airtime projelerinin kurucusu olduğunu söylersek bu tanışmanın önemi daha iyi anlaşılmış olur.

Mark Zuckerberg, ingilizce dışında 4 dil daha biliyor.

Facebook kurucularından Dustin Moskovitz daha sonra bizimde proje yönetiminde kullandığımız Asana’yı kurdu

 

google

Google (Larry Page, Sergey Brin)

Google 1997’de kuruldu ve 1998’de şirketleşti. İlk olarak Larry Page ve Sergey Brin’in Standart Üniversitesinde doktora araştırma projesi olarak ortaya çıktı. Şirketin uzun süre CEO’luğunu yapacak olan Eric Schmidt Google’a katılmadan önce, Novell firmasında Başkanlık ve CEO, Sun Microsystems, Inc. şirketinde Teknoloji Müdürü görevlerinde bulundu. Page ve Brin dünyanın sayılı üniversitelerinden Standford’u derece ile bitirdiler. Üniversitelerinden bir hocalarıyla birlikte gittikleri Sun kurucu ortaklarından Andy Bechtolsheim  henüz kurulmamış olan şirkete 100bin$ çek yazdı. Şirketi kurarken eşten dosttan 1 milyon $ toplayarak ve eski bilgisayarlarını alıp ayrık (discrete) bir sunucu yapısı kurarak başladılar. Dünyanın en büyük portal ve arama motorlarından Yahoo’nun bir süre arama motoru olarak Google’ı kullanması şirket için önemli dönüm noktalarından biri oldu.

 

YouTube (Chad Hurley,Steve Chen,Jawed Karim)
youtubeYoutube kurucuları eski paypal çalışanları, işlerinden çalışırken email üzerinden video yollanamadığı için kurulmuş. Daha sonra gazetelere popüler video gönderenlere 20$ ödül verileceği yönünde ilanlar vererek tanıtmaya çalışmışlardır. İlk yükselişini Kola Mentos ile yapılan deney videosu ile yakalıyor (http://www.youtube.com/watch?v=VWS0FZEqdJA). 2006 yılında 1.65 milyar$’a Google tarafından satın alındı. Ödemenin büyük bir çoğunluğu Google hissesi olarak yapıldı. O dönemde Google ve Youtube’un ortak bir yatırımcısı da vardı, Sequoia Capital. Chen aynı zamanda Facebook’un ilk çalışanlarından ve Youtube kurucuları şu anda Google’da çalışıyor.

 

Twitter (Jack Dorsey, Evan Williams, Biz Stone)
twitterJack Dorsey Twitter’dan sonra mobil ödeme şirketi Square’ın kurucusu, mevcut değerlemesi 3.2 milyar$. Evan Williams aynı zamanda Blogger.com’un kurucusu. Biz Stone’un bloglar hakkında 2 kitabı bulunuyor. Biz Stone’da Blogger ve Xanga’da görev aldı. (Xanga: kitap ve müzik incelemeleri olan büyük bir blog, 1998). Twitter ilk olarak SMS ile webe mesaj gönderme şeklinde başladı, 140 karakter sınırlaması bu yüzden var.

 

Instagram (Kevin Systrom, Mike Krieger)

instagramKevin Systrom’da bir çok büyük internet firması gibi Standford mezunu. İlk önce lokasyon paylaşım servisi Burbn’i kurdular, serviste  fotoğraf çok paylaşılmaya başlayınca iş fikrini değiştirdiler. Systrom, Twitter’ın kurucusu olan Odeo firmasında staj yaptı, Google’da 2 yıl çalıştı. Instagram’ın ilk yatırımcılarından birisinin Twitter kurucusu Jack Dorsey olması da tesadüf değil. Facebook’a büyük bir kısmı nakit olarak 1milyar $’a satıldı

Hepsi için uzun uzun yazılabilirdi, mümkün olduğunca farklı olan konuları yazmaya çalıştım. Bir başarı geliyorsa bu tesadüf eseri olmuyor. Tecrübe, eğitim, çevre, çalışma, sabır ve doğru zaman birleşince başarı geliyor.

Çevre’den kastım, popüler olan “network” söylemi değil. Gerçek çevreniz. 100 kişi ile el sıkışıp kartvizit değiş tokuşu yapmaktan bahsetmiyorum. Bu da başka bir yazı konusu olur :)

Bir çok başarı hikayesi tesadüf eseri ortaya çıkmış gibi gözükse bile aslında bir çok etmenin  bir araya gelmesinden oluşuyor. Biz eğer bu hikayeleri örnek almak istiyorsak, kurucuların ve şirketlerin yaşam hikayelerine daha çok dikkat etmeliyiz. Çünkü örnek alabileceğimiz veya tespitler yapabileceğimiz nokta burası.

Dipnot:

Bu arada yazıda da ismi geçen Sequoia Capital’in internet yatırımlarını incelemenizi öneririm. http://www.sequoiacap.com/us/internet

 

 

Posted in Girişimcilik | Etiketler , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Responses

Konyalife, Odtü Girişimcilik Ödülü, Webrazzi vs.

Bir süredir yazma şansı yakalayamadım. Yazacak çok fazla şey birikti, notlar aldım, küçük küçük yazılar yazdım. Fakat bunlardan önce yazı yazmadığım arada bazı gelişmeler oldu onlar hakkında kısa bir yazı bulunsun istedim.

2013 İmza ve benim için çok hareketli ve bereketli bir yıldı. Oyna.com ve indir.com yeni kurulduğu için eksiklerini tamamlamak ve belli bir noktaya getirmek için uğraştık. Şu anda ikisi de belirli bir seviyeye geldiler ve büyümeye başladılar. Bu yıl kurulma sancıları sona erdi ve önümüzde büyümek için uzunca bir zaman var.

2013’de güzel bazı gelişmeler oldu, kuruluşumuzun ilk yılında Türkiye’nin sayılı üniversitelerinden ODTÜ’den “Yılın İnternet Girişimcisi” ödülünü aldık. ODTÜ Genç Girişimciler Topluluğu 2. Girişimcilik Ödülü kapsamında çok güzel bir ödül töreninde saygın iş adamları arasında bu ödülü almak ayrı bir mutluluk oldu. (Yazının en altında ödül alanların tam listesini bulabilirsiniz)

Bu ödülden sonra Konya’nın sayılı basın kuruluşlarından Konya Life dergisi ile röportaj yaptık, bu da benim için oldukça önemli bir röportajdı.

Bunların dışında Webrazzi’12 ödüllerinde yılın girişimcisi olarak aday gösterildim, değerli girişimcilerle birlikte halk oyu ile aday gösterilmekte güzel bir duygu.

Kısaca gelişmeleri yazmaya çalıştım, bundan sonra daha sık yazı yazmaya çalışacağım.

 

İşte ODTÜ Genç Girişimciler Topluluğu organizasyonunda verilen ödüller;

Kaynak : http://www.girisimhaber.com/post/2013/01/17/ODTUlu-Ogrenciler-2012-Yilinin-En-Basarili-Girisimcilerini-Secti.aspx

Posted in Girişimcilik, Kişisel | 3 Responses

2. Domain Etkinliği Sunumum: Proje Geliştirme ve Başarı Hikayeleri

2. Domain Etkinliği’nde yapmış olduğum sunumu aşağıda bulabilirsiniz. Konuların sadece ana başlıkları olduğu için dinleyenler kadar anlamlı olmayabilir fakat fikir vermesi açısından faydalı olacağını düşünüyorum.

Alan adları (domain) ile ilgilenenler 12 Ocak 2012 tarihinde yapacağımız Gezegen etkinliğine katılabilirler. Konuklarımız Alanadlari.com Kurucusu Okan Yıldırım ve Alan adı yatırımcısı Yusuf Esenkal olacak. Etkinlik hakkında ayrıntılı bilgi >

Posted in Girişimcilik, Kişisel | Etiketler , , , , , | bir yorum bırakın