1998 yılında internet üzerinden para kazanabileceğimi söylediğimde bir türlü babamı inandıramamıştım. 1999′da ilk olarak eline yurt dışından 12$’lık çek geldiğinde inandı. Sanırım eliyle dokunup görmesi lazımdı. Gerçi bu çeki bozdurmak için banka bizden 20$ masraf istediği için bozduramamıştık ama artık internet üzerinden ilk paramı kazanmıştım.

Bir çok kişinin bildiği bilgiler bile olsa en çok aldığım sorulardan bir tanesi “internetten nasıl para kazanılır?”. Bu sorulara dilimin döndüğünce yanıt vermeye çalışıyorum. Fakat o kadar farklı ve fazla metod var ki bunları bir yazı da toplayarak ve tecrübelerimi de içerisine katarak anlatmanın daha faydalı olacağını düşündüm.

Web sitesini oluştururken bunlardan birini veya bir kaç tanesini kullanarak gelir modelinizi belirleyebilirsiniz. Başlangıçta bunlar için bir planınız olursa ileride daha rahat hareket edebilirsiniz. Unuttuğum konuları hatırlatırsanız daha sonrasında yazıya ekleyebilirim.

Yazı biraz uzun oldu, fakat parçalara ayırmak istemedim. Birisi sorduğu zaman tek link paylaşmak çok daha kolay olacak. Para kazanmak isteyen kişinin de sıkılmadan bu yazıyı okuyacağını ümit ediyorum.

Reklamlar
En sık başvurulan kazanç modellerinden bir tanesi. Reklam için elimizde bir çok seçenek mevcut. Bunların hem ingilizce hem türkçe isimlerini yazmaya çalıştım. Böylece araştırırken daha rahat araştırabilirsiniz.

• Tıklama Bazlı Reklamlar (CPC)
  Sitenize yerleştirdiğiniz reklamlar tıklandığı zaman para kazandığınız reklam modelidir. Ülkemizde genel olarak bu reklam modeli kullanılır. En çok kullanılan ise Google Adsense‘dir. Benim de bir çok sitemde kullandığım bir model. Özellikle Adsense kullanmanın en büyük avantajı her şeyin otomatik bir şekilde web sitesi üzerinden yürümesidir. İçeriğinizi algılayarak içeriğinize uygun reklamı gösterir, böylece giren ziyaretçi alakalı reklam göreceği için tıklamalar da yüksek olacaktır. Bunun dışında ülkemizde bu modelde hizmet veren adhood, reklamstore ve adnet gibi firmalar da bulunmaktadır.
• Gösterim Bazlı Reklamlar (CPM)
  Ziyaretçilerin reklam gördüğü zaman para kazanacağınız reklam modelidir. 1.000 gösterim 1 CPM’e eşittir, rakamlar büyük olduğu için bu şekilde bir yol ile daha küçük rakamlarla işlem yapılabilir. Bu reklam modelinde çalışabilmek için yüksek ziyaretçi bir sitenizin veya tek bir konu da hizmet veren bir sitenizin olması gerekir. Yoksa reklam almanız oldukça zor olacaktır. CPM bazlı reklamlar genelde ajanslar üzerinden dönmektedir. Çok yüksek ziyaretçi rakamlarına ulaşamadıysanız ajanslarla genelde görüşmeleriniz başarısız geçer. Her ne kadar Türk internetini büyütmeyi düşündüklerini söyleseler de küçük çapta sitelerle çalışmayı pek istemezler. Bu onlar için zaman ve emek kaybı olur. Bu nedenle sitenizin yüksek ziyaretçilere ulaştırmak sizin için önem arz eder. Tabii ki sadece yüksek ziyaretçili siteler gösterim bazlı reklam almazlar, eğer bir konuda uzmanlaşmış bir siteyseniz veya belirli bir kitleye ulaşabilmişseniz yine reklam alabilirsiniz. Bu konuda reklamz veya netbook media gibi firmalar mevcut.
• Aksiyon Bazlı Reklam (CPA, CPS, CPL)
  Siteniz üzerinden başka bir siteye gittikten sonra kullanıcının üye olması, ürün satın alması, program indirmesi veya belirlenen bir işlemi yapması durumunda gelir getiren reklam modelidir. Bu model iyi kurgulanırsa oldukça iyi gelirler kazandırabilmektedir. Ülkemizde Gelir Ortakları, Reklam Action ve piyasaya yeni giren Zanox gibi firmalar mevcuttur.
• Advertorial
  Reklam haber olarak nitelendirebileceğimiz, sitenize reklamı haber veya içerik olarak yerleştirilen gelir modelidir. Özellikle haber siteleri ve bloglar için oldukça uygundur. Reklam veren açısından da oldukça faydalıdır, içerik her zaman için reklamdan daha çok okunmaktadır.
• Sponsorluk
  Sitenizin konusuyla alakalı olabilecek firmalardan sponsorluk alarak gelir oluşturma. Özellikle tek bir konuda siteniz varsa veya sitenizde ki alt konuların ziyaretçi rakamları da yüksekse güzel bir gelir kaynağı olabilmektedir. Örneğin sitede ki sağlık bölümü için bir özel hastanenin sponsor olması gibi. Bu sizin mevcut reklam alanlarınızı korumaya yaradığı gibi toplu olarak yüksek gelir elde edebilirsiniz.
• Sabit Reklam
  Sitenize herhangi bir tıklama veya gösterim gözetmeksizin haftalık, aylık gibi periyotlarda sabit fiyatlı reklam almak üzerine kurulu. Eğer yüksek ziyaretçiniz yoksa veya reklam veren sabit reklam vermek istiyorsa bu seçenek sizin için uygun olabilir.

Hatalarımla alakalı “yaptığım genel hatalar” başlıklı bir yazı yazdım. Gelen yorumlardan anladığım kadarıyla bir çok girişimci benzer hataları yapmış. Bunlarda bir kısmı şu anda başarılı işler yapan insanlar. Ben de başarısızlık için anahtar bir liste hazırladım, bunlardan bir kaçını veya hepsini yaparsanız başarısızlık kaçınılmaz olacaktır.

Başarısız proje yapmanın yolları :

1. Çevrenizdekileri umursamayın, onların nasıl olsa İnternet ile alakaları yok. Onlar hedef kitleniz değil. Onların inanması sizin için bir değer ifade etmeyecek. Zaten kendi motivasyonunuz yeteceği için çevrenizdeki bilmeyen insanların projenize inanmasına ihtiyacınız yok. İnternet’te sizin sizin projenize inanan onlarca insan var.
2. “Bu iş tutar mı?” diye düşünmeyin. Bugüne kadar yapılan üzerine uğraşılmış hangi proje tutmamış ki, sizin projenizde mutlaka tutar. Sonuçta siz rakiplerinizin hepsinden daha iyi bir site yapacaksınız.
3. Projeyi en mükemmel haline getirmeden açmayın. Projeniz o kadar mükemmel olmalı ki tüm rakiplerinizden daha iyi olduğunuzu herkes görmeli. Rakiplerinizde olmayan özellikleri de eklemeden açmayın.
4. Sakın benzeri olan bir proje yapmayın. Projenizin bir eşi benzeri daha olmamalı. Eğer sitenize az benzer başka bir site bile varsa başka bir proje düşünün. Yoksa sosyal medya da adınız “kloncu” ‘ya çıkar.
5. Rakiplerinizi önemsemeyin. Proje için herhangi bir rakibiniz varsa boş verin. Zira onlar artık hantallaşmış yapılar, siz onların göremediği bir çok şeyi tek başınıza çok daha rahat görebilirsiniz.
6. Maliyetlerinizi hesaplamayın. Nasıl olsa kıyıda köşede paranız var, kendinize bir maaş da almazsınız, bir süre de evden çalışırsanız fazla bir maliyetiniz olmaz. Proje kazanmaya başladıktan sonra da kazandıkça sizde para almaya başlarsınız. Çok sıkışırsanız eşten dosttan para bularak projeyi devam ettirirsiniz.
7. Projeniz için planlar yapmayın. Ölümlü dünya yarına çıkacağımız garanti değil. 3 aylık, 6 aylık, 1 yıllık planlarla niye vakit kaybedeceksiniz. Bunun yerine projenize odaklanın. Proje başarılı olduktan sonra plan yapacak bol bol vaktiniz olur.
8. Girişimcilik kolaydır. Size söylenenlere inanmayın. Başarısız olan insanlar sizinde başarılı olmanızı istemedikleri için motivasyonunuzu kırmaya çalışacaklardır. Akıllı, zeki ve çalışkan birinin başarısız olması için önünde neden bir engel bulunsun ki?
9. Fazla düşünmeyin. Çağımız uzay çağı, her şey hızlı ilerliyor. Oturup düşünmek için fazla vakit harcamayın. Proje zaten kafanızın içinde tüm ayrıntılarıyla var. Bir an önce yapmaya başlayın, başkaları yapmadan önce siz yapmalısınız.
10. En iyiyi sen biliyorsun. Bunu aklından çıkarma. Herkes bir şeyler bildiğini düşünür ama kimse senden daha iyi bilmiyordur. Bilseler kendileri başarılı olurlardı. Ticareti bu kadar bilen adamın cebinde kaç milyonu var ki?
11. Eleştirilere aldırma. İyi ve kötü onlarca eleştiri alacaksın. Bunları kim yaparsa yapsın umursama. Üzerinde düşünme. Meyve veren ağaç taşlanır, seni de taşlayacaklar.
12. Parayı düşünme. Projenin başarılı olması ve herkese faydalı olması senin için daha önemli. Parayı düşünmene gerek yok. Bir değer ürettiğin zaman nasıl olsa para arkasından gelecektir.
13. Tek projeye odaklanma. Sen onlarca projeyi aynı anda kotarabilecek birisin. Niçin bir projeye kendini veresin? Hem farklı sektörlerden projeler yaparsan riski de dağıtmış olursun. Herkes onlarca projeyi yapamıyorsa bu onların iş bilmezliği. İyi plan yaparsan 30 projeyi bile tek başına yapabilirsin.
14. Cesur ol. Nasıl olsa kaybedecek fazla bir şeyin yok. Projelerine inanıyorsan yürü, kim tutar seni? Başarısız olursan yeniden başlarsın, nasıl olsa bu iş için bir para ayırmıyorsun.
15. İnternet sitesi açıyorsan önce ziyaretçi sayısını düşün. Gelir nasıl olsa ayarlanır. Senin sitene reklam vermeyecekler de kime verecekler. Binlerce insanı sitene toplarsan reklam alamasan bile bir şeyler satar yine kazanırsın.
16. Bol bol çevre (network) yap. Tüm toplantılara katıl, her yerde bulun. Başarılı olduğun zaman oralarda sen konuşmacı olacaksın. Tanışabildiğin herkesle tanış, ileride mutlaka işine yararlar. Bu senin projen için önemli, projene ayıracağın vakti buraya da harcamış olsan bir şey kaybetmiş olmazsın.
17. Projenin ne olduğunu açıncaya kadar kimseye söyleme. Eşsiz bir proje yapıyorsun, bunu başkasına söylersen mutlaka kopyalayacaktır. O kopyalamasa bir arkadaşına söyler o kopyalar. En güzeli herkesten gizli tut. Açtıktan sonra nasıl olsa herkes öğrenir. Onlar yapıncaya kadar sen yolu yarılamış olursun.
18. Birilerini mutlaka ortak yap. Projeyi ucuza getirmek istiyorsan tasarımcıyı, programcıyı projene ortak yap. Böylece onlarda projeni sahiplenirler. Hem de bedavaya iş yaptırmış olursun. Ama ortak yaparken %2-3′ü geçme.
19. Ürün satıyorsanız fiyatı ya çok ucuz, ya çok pahalı olsun. En ucuz siz satarsanız kimse sizinle rekabet edemez herkes sizden alır, siz de sürümden kazanırsınız. Ya da pahalı satın az kişiye satsanız bile çok kazanırsınız. Hem de kaliteli bir marka imajı çizersiniz.
20. Hiç bir şeye başlamadan öncelikle şirketi kurun. Sizin ciddiyetinizi herkes görsün, hiç bir çalışmaya başlamadan önce şirket kurun. Hatta kurarken mutlaka anonim şirketi kurun. İleri de yatırım alırsanız hisse devirleri daha kolay olur.
21. Okuyorsanız okuldan, çalışıyorsanız işten ayrılın. İşinde başarılı olmuş insanların büyük bir çoğunluğu okuduğu okuldan ayrılmış. Siz ne duruyorsunuz? Başka iş yaparken kendi işinizi yapmak doğru olmaz, tüm enerjinizi kendi işlerinize verin. Niçin başkasına para kazandırasınız ki?
22. Müşterilerinizi ve ziyaretçilerinize çok da önem vermeyin. Tabi ki onlardan para kazanacaksınız ama çok fazla da önem vermeyin. Böyle mükemmel bir sistemden şikayet ediyorsa gitsin hatasızını bulsun. Sizden iyisini bulabilecekse tabi. Bir de müşterilerin alışveriş alışkanlıkları değişkendir, önceden ne almış çok da mühim değil. Siz bundan sonra satacağınız ürünlere yoğunlaşın.

İlk yazımda yeni bir başlangıç yapmaktan bahsetmiştim, onun ilk adımlarını atmaya başladım. Yakında ayrıntılarını buradan paylaşacağım. Bir projeye başlarken geçtiğim süreçlerden bahsedeceğim. Es geçtiğim veya benim uygulamadığım noktalar olduğu takdirde eklemeler yapmak için çekinmeyin lütfen.

Araştırma

• Genellikle proje konum belli olduğu için bu konu üzerinde bir araştırma yapmıyorum. Projeyi şekillendirmek için araştırıyorum.
• İlk aşama sektör incelemesi. O sektörde bulunan siteleri ve projeleri inceleyerek işe başlıyorum. Bunun için en büyük yardımcım google. Konuyla ilgili anahtar kelimeleri arayarak yaklaşık 400-500 siteyi dolaşıyorum. Siteleri gezerken tasarım ile ilgili ve fonksiyonlarla ilgili beğendiğim noktaları not alıyorum. Not alırken sitelerin adreslerini yazıyorum ki tekrar girip inceleme fırsatım olsun. Bu inceleme sonucunda genellikle yurt dışı örnekleriyle birlikte 10-15 site kalıyor.
• Daha sonra rakip incelemesi ve analizi yapıyorum. Bu sektör incelemesinden daha farklı oluyor. Sektörde genel olarak siteleri inceliyorum. Burada ise rakip olabileceğimiz veya aynı işi yapmasak da hedef kitlemizin aynı olacağı siteleri inceliyorum. Bu incelemeler biraz daha ayrıntılı oluyor. Aşağıda ki soruların yanıtlarını not ediyorum.
• Avantajları neler?
• Dezavantajları neler?
• Hangi konularda güçlüler?
• Zayıf yönleri neler?
• Gelir modelleri ne?
• Sahipleri kim? Bu işte ne kadar tecrübeliler?
• Pazar payları ne?
• Gelirleri tahmini ne kadar?
• En son olarak da sektör ile alakası olmayan başka sektörlerdeki başarılı siteleri inceliyorum. Burada amacım başka sektörlerde olsa dahi müşterilerine veya ziyaretçilerine güzel sundukları bir hizmet var mı bunu inceliyorum. Yakın sektörleri tercih ediyorum elbette.